Castratie
Ik heb alleen een hoofdstuk over castratie en niet over fokken, omdat ik vind dat er al genoeg mensen zijn die fokken met hun fretten. Ook komen er veel te veel fretten in een opvang terecht, omdat mensen niet goed hebben nagedacht voor ze een fret namen. Zeker voor een beginnende frettenhouder zal ik het niet aanraden, omdat het fokken met fretten een stuk moeilijker is dan bijvoorbeeld met katten. Het komt vaak voor dat jongen dood geboren worden, of dat de moeder de jongen opeet. Of zelfs erger dat de moeder komt te overlijden tijdens de bevalling.
Verreweg de meeste fretten zijn gecasteerd. Voor mannetjes is het beter, omdat ze niet apart hoeven in de bronstperiode en ze stinken ook gelijk een stuk minder. Voor vrouwtjes is het zelfs van levensbelang als er niet mee gefokt wordt. Een vrouwtje blijft namelijk loops wanneer ze niet gedekt wordt en krijgt hierdoor beenmergdepressie waar ze uiteindelijk ook aan zal sterven. Een symptoom van beenmergdepressie is het kaal worden van de fret, wanneer dit gebeurt, heb je de castratie te lang uitgesteld, dus als de donder naar de dierenarts om het dier te laten castreren! Laat het dier wel goed onderzoeken door de dierenarts of de conditie nog goed genoeg is om een zware operatie als een castratie aan te kunnen, het dier kan namelijk uitputtingsverschijnselen vertonen. Wanneer dit het geval is moet het dier eerst aansterken, overleg hierover met de dierenarts. Als het dier voldoende is aangesterkt, direct laten castreren!
Het kan zijn dat een fretje na de castratie opnieuw loops wordt, wanneer dit het geval is, is de castratie niet goed uitgevoerd en is er een stukje van een eierstok blijven zitten. Het dier zal dan opnieuw gecastreerd moeten worden. Wanneer het fretje na een aantal jaar weer symptomen van loopsheid vertoont, heeft het fretje waarschijnlijk bijniertumoren. Hierover kun je lezen in het gedeelte Dierenartsen en ziektes.
Ik praat bij beide geslachten over castreren, omdat het voor een vrouwtje officieel ook een castratie is. Bij een castratie wordt alles weggehaald en bij een sterilisatie worden alleen de eileiders of zaadleiders doorgesneden, wat absoluut geen nut heeft, omdat hormonaal dan alles hetzelfde blijft.
Je moet de dieren niet te vroeg laten castreren, omdat ze ook een kans moeten krijgen om uit te groeien. Een leeftijd is eigenlijk niet echt makkelijk te geven, omdat het ook aan de fret ligt. Voordat ze 6 maanden oud zijn zal ik het zeker niet laten doen, maar als een vrouwtje op die leeftijd al loops is heb je weinig keus.
Een castratie is uiteraard een operatie, dus moet het dier nuchter zijn voor het onder narcose gaat. Een fret hoeft vanwege zijn snelle spijsvertering maar minimaal 4 uur van te voren te vasten in plaats van minimaal 8 uur. Let erop dat de dierenarts het diertje tijdens de operatie goed warm houdt, zeker een vrouwtje kan tijdens of net na de castratie makkelijk onderkoeld raken met alle gevolgen vandien!
Cleo is na de castratie in shock geraakt omdat de dierenarts haar tijdens de operatie niet warm had gehouden, gelukkig heeft hij toen wel goed gereageerd door haar alsnog warm te houden, anders was het wel anders afgelopen. Maar het was zo makkelijk te voorkomen geweest...
Wanneer de ballen van een mannetje echt groot zijn geworden is het over het algemeen wel tijd om te laten casteren. Op dat moment zal hij waarschijnlijk ook wel behoorlijk stinken en misschien ook erg irritant zijn door te bijten en de hele tijd met de andere fretten lopen te slepen. Ook kan het zijn dat hij dingen gaat merken. Niet echt fijn frettengedrag dus. Wanneer hij een ongecastreerd vrouwtje in het hok heeft zitten moet je er in ieder geval voor zorgen dat hij gecastreerd is voor hij dekgedrag gaat vertonen. Is dit niet het geval kun je opzich wel wat langer wachten, zolang hij maar niet gaat lopen ruzieen met zijn kooigenoten.
De castratie voor een mannetje is over het algemeen niet zo'n zware operatie en meestal zijn ze er dezelfde dag wel weer bovenop. Het is wel aan te raden hem even apart te zetten van zijn kooigenoten zodat de anderen niet aan de wond gaan zitten.
Het is tijd om een vrouwtje te laten casteren wanneer ze net loops zijn. Dit is te herkennen doordat de vulva opzwelt als een koffieboon. Het kan zijn dat je dierenarts liever het vrouwtje castreert voor ze loops is, omdat het allemaal wat bloederiger is wanneer ze loops zijn, maar dit moet je overleggen met je eigen dierenarts. Wanneer je dierenarts liever castreert voor de loopsheid zou ik zeker wachten tot het vrouwtje 8 maanden is. Wordt ze eerder loops kun je dan altijd nog eerder een afspraak maken. Over het algemeen kan een dierenarts de volgende dag al de castratie doen.
Zorg er in ieder geval voor dat je vrouwtje binnen 2 weken na het begin van de loopsheid gecastreerd is, omdat de beenmergdepressie heel snel kan toeslaan.
Voor het vrouwtje is het wel een zware operatie, zij zal er minder snel bovenop zijn dan het mannetje. Voor haar is het zeker belangrijk dat ze de eerste dagen rustig kan bijkomen, ookal denken de dames daar zelf wel eens anders over. Ik hou mijn vrouwtjes apart tot de hechtingen eruit gehaald zijn, omdat ik niet het risico wil lopen dat andere fretten eraan gaan zitten. Over het algemeen blijven ze zelf wel redelijk van de hechtingen af na een castratie, althans dat is mijn ervaring.
Ook buiten de kooi laat ik ze dan niet spelen met andere fretten, omdat ze zelf dus wel eens vinden dat er helemaal niets aan de hand is en ze nogal ruw aan de gang kunnen gaan terwijl ze een behoorlijke wond hebben die moet genezen.
Als de haren van het vrouwtje beginnen terug te komen krijg je als niet gevorderde eigenaar de schok van je leven en wil je weten wat die dierenarts heeft gedaan. Het lijkt namelijk of ze onder de blauwe plekken zit, maar wees gerust, dit zijn de haren die net onder de huid zitten. Bij een albino zul je dit niet zien, maar bij de andere kleuren lijkt het echt of ze bont en blauw geslagen zijn, zie hieronder.

Voor mij blijft het een raar verschijnsel, het ziet er gewoon echt als een blauwe plek uit, je weet dat het niet zo is, maar toch. Gelukkig hoef je het maar een paar dagen te zien, na dit stadium zijn de haren weer heel snel terug!
Ook bestaat de mogelijkheid om een vrouwtje de prikpil te laten geven in plaats te laten castreren. Ik ben hier geen voorstander van, aangezien er nogal wat nadelen aan kleven. Bij gebruik van de prikpil is namelijk de kans op vormen van kanker (vooral melkklieren), suikerziekte en baarmoederonsteking groter. Het kan ook zijn dat het vrouwtje weer loops wordt in de loop van het seizoen, of dat de prikpil helemaal niet goed pakt, waardoor zij opnieuw de prikpil nodig heeft. Wordt dit niet op tijd gezien, dan kan het vrouwtje alsnog beenmergdepressie krijgen. Ook zijn er mensen die een gedragsverandering hebben gezien bij hun fretten die de prikpil gekregen hebben (verschijnselen van schijnzwangerschap). Er bestaat een vermoeden dat fretten die gecastreerd zijn meer kans hebben op bijniertumoren. Daarom wordt er nu door de Universteit Utrecht onderzoek gedaan of fretten die de prikpil krijgen minder snel bijniertumoren zullen ontwikkelen (let wel, dit is nog in onderzoek!). Maar bijniertumoren zijn tegenwoordig een stuk makkelijker te behandelen dan de voorgaande ziektes die juist kunnen worden veroorzaakt door de prikpil. Naar mijn mening blijft castratie van een vrouwtje de beste optie.
Laatst bijgewerkt 19-04-2005
© Elizabeth Dekkers